Dobrowolność to wcale nie znaczy niekompetencja

Pomimo braku wymuszeń prawnych system szkolenia ma się w UK dobrze i jest niezwykle rozwinięty. Ludzie idą na te szkolenia chętnie, a ich poziom jest wysoki i znany nie tylko w UK. Dla uzyskania ogólnego obrazu warto więc wiedzieć, że możliwości znalezienia kursu zgodnego ze swoimi zainteresowaniami są szerokie:

• National Sailing Scheme — łącznie 30 kursów, w tym: 7 rodzajów dla „dinghy”, 7 rodzajów dla „keelboat”, 7 rodzajów dla katamaranów, 9 rodzajów dla dzieci i młodzieży; całość tego systemu kursów nastawiona jest na żeglarstwo na lekkich łódkach klas sportowych;
• National Windsurfing Scheme — łącznie 11 kursów, w tym: 5 poziomów dla dorosłych, 3 dla dzieci i 3 regatowe dla młodzieży;
• National Powerboat Scheme — łącznie 4 kursy, nastawione na lekkie łódki motorowe, w tym sportowe;
• Personal Watercraft Course — kurs dla ujeżdżających skutery wodne;
• Inland Waters Helmsman's Course — kurs dla uprawiających żeglugę śródlądową. Pamiętajmy, że najczęściej chodzi w tym przypadku o żeglugę kanałami, która — przy dużym ruchu profesjonalnym — jest wymagająca;
• Sail Cruising Scheme, Motor Cruising Scheme — łącznie 12 kursów i egzaminów, oczywiście z elastyczną możliwością wyboru — od Competent Crew do Yachtmaster Ocean. Systemy dla żeglarzy i motorowodniaków są podobne. Kilka ważnych kursów, takich jak: obsługi silników Diesla, operatora łączności krótkiego zasięgu (SRC), operatora łączności dalekiego zasięgu (LRC), radarowy, pierwszej pomocy, indywidualnych technik ratunkowych, oraz kurs dla załóg regatowych (zgodny z ISAF Offshore Special Regulation 6.01).

Sail Cruising Scheme

Kursy teoretyczne („nabrzeżne”, shorebased)

• Day Skipper/Watch Leader — podstawowy kurs obejmujący pracę na mapie, nawigację, meteorologię, terminologię, znajomość lin i zagadnienia kotwiczenia;
• Coastal Skipper/Yachtmaster Offshore — zaawansowany kurs nastawiony głównie na nawigację i meteorologię, prawo drogi i bezpieczeństwo;
• Yachtmaster Ocean — kurs astronawigacji i meteorologii oceanicznej.

Kursy praktyczne

• Competent Crew — wprowadzenie do zagadnień bezpieczeństwa, praktyki żeglowania i sterowania na poziomie koniecznym do bycia użytecznym członkiem załogi;
• Day Skipper/Watch Leader Tidal/Non-Tidal — kurs odbywany na pokładzie jachtu cruisingowego o długości 7—13 m; obejmujący zagadnienia pilotażu, nawigacji, meteorologii, prawa drogi, elementów obsługi silnika, bezpieczeństwa, przygotowanie jachtu do żeglugi, praktyki żeglowania i manewrowania. Kurs wachtowego odbywa się na pokładzie dużego jachtu albo żaglowca;
• Coastal Skipper Tidal/Non-Tidal — bardziej zaawansowany kurs obejmujący zagadnienia kierowania jachtem podczas dłuższych przejść dziennych i nocnych.

Zasady organizacyjne kursów praktycznych są następujące: nie więcej niż 5 kursantów na 1 instruktora; czas trwania kursu to minimum 5 dni; dzienne „wypady” z macierzystego portu są niewystarczające — należy zaplanować trasę z uwzględnieniem warunków i możliwości; należy przepłynąć przynajmniej 100 Mm; każdy z kursantów powinien odbyć przynajmniej jedną 4-godzinną wachtę nocną; każdy z kursantów (kursy Day albo Coastal Skipper) musi prowadzić jacht (nie tylko w zakresie manewrowania, ale też planowania i przeprowadzenia mini-rejsu) pod nadzorem. Istnieje możliwość organizacji kursu na własnym jachcie.

Egzaminy i certyfikaty kompetencji

• Coastal Skipper — wymagania: wiek powyżej 17 lat, świadectwo radiowe, kurs pierwszej pomocy; co najmniej 800 Mm i 30 dni w morzu, w tym przynajmniej 2 dni jako skipper oraz 12 godzin nocnej wachty. Egzamin trwa 6—10 godz. dla jednego kandydata albo 8—14 dla dwóch. Kandydaci muszą zademonstrować praktycznie swoje kompetencje jako skipperzy, a także mogą być pytani z zakresu objętego kursami: teoretycznym lub praktycznym;
• Yachtmaster Offshore — wymagania: wiek powyżej 18 lat, świadectwo radiowe, kurs pierwszej pomocy; co najmniej 2.500 Mm i 50 dni w morzu, w tym przynajmniej 5 dni jako skipper oraz 5 przejść powyżej 60 Mm odległości pomiędzy portami wyjścia i wejścia (w tym dwa jako skipper i dwa nocne). Egzamin trwa 8—12 godz. dla jednego kandydata albo 10—18 dla dwóch. Kandydaci muszą zademonstrować praktycznie swoje kompetencje jako skiperzy, a także mogą być pytani z zakresu objętego dowolnymi (za wyjątkiem Yachtmaster Ocean) kursami;
• Yachtmaster Ocean — wymagania: należy posiadać certyfikat Yachtmaster Offshore; odbyć rejs kwalifikacyjny jako skipper albo pierwszy oficer, z pełnym zaangażowaniem w planowanie rejsu, w tym: dobór trasy, plan nawigacyjny, przygotowanie jachtu, zaopatrzenie, sztauowanie, organizacja wacht. Rejs powinien obejmować przejście co najmniej 600 Mm non-stop; jacht powinien przebywać w morzu co najmniej 96 godz. bez przerw, a na dystansie ponad 200 Mm odległość od lądu powinna być większa niż 50 Mm. Egzamin składa się z: ustnego sprawozdania z rejsu kwalifikacyjnego wraz z omówieniem zebranej dokumentacji nawigacyjnej prowadzonej bez użycia elektronicznych pomocy nawigacyjnych. Możliwe są też pytania dotyczące wszelkich zagadnień związanych z żeglugą oceaniczną. Egzamin pisemny obejmuje astronawigację i meteorologię; może być zastąpiony świadectwem ukończenia kursu teoretycznego Yachtmaster Ocean albo świadectwami zawodowymi Royal Navy lub marynarki handlowej.

Jeszcze raz wypada podkreślić: dla żeglarzy niekomercyjnych nie ma jakiegokolwiek obowiązku posiadania patentów. Możliwości zdobycia potrzebnych kwalifikacji są elastyczne (np. odpowiednia kombinacja kursów, samokształcenia i praktyki) — jedyne ograniczenie to przedegzaminacyjne wymogi stażowe, a jedyna „drabinka” dotyczy certyfikatu Yachtmaster Ocean.

Roch Wróblewski

« powrót do spisu treści

Smok on the Water — biuletyn informacyjny przyjemniaczków — Nr 1
Polska Federacja Żeglarska